EU Inc.: een nieuwe Europese vennootschapsvorm in de maak

Wat is EU Inc.?

Onder het voorstel van de Commissie zou EU Inc. een nieuwe Europese vennootschapsvorm worden die je als ondernemer een echte keuze geeft: wie wil, kan via één enkele rechtsvorm actief zijn in alle 27 lidstaten, zonder zich telkens te moeten schikken naar lokale vennootschapsregels.

De voornaamste kenmerken:

• Snelle digitale oprichting: registratie in minder dan 48 uur, voor minder dan €100, zonder minimumaandelenkapitaal.
• Eenmalige gegevensindiening: bedrijfsgegevens worden slechts één keer ingediend via een centraal EU-platform;
• Volledig digitaal: alle procedures verlopen digitaal doorheen de volledige levenscyclus van de vennootschap.
• Investeringsvriendelijk: fysieke formaliteiten bij aandelenoverdrachten verdwijnen; financieringsprocedures verlopen voortaan volledig digitaal.
• Flexibiliteit voor aandelen: er zal worden voorzien in de mogelijkheid om verschillende categorieën aandelen uit te geven, waaraan verschillende economische en/of stemrechten kunnen worden verbonden. Deze mogelijkheid is overigens reeds verankerd in het Belgisch vennootschapsrecht voor de BV, CV en NV.
• Vereenvoudigde insolventieprocedures: EU Inc.-vennootschappen krijgen toegang tot volledig digitale liquidatieprocedures, waardoor innovatieve start-ups makkelijker verschillende ideeën kunnen uittesten en, indien nodig, een doorstart kunnen maken.

Van versnippering naar één Europees kader

De ratio achter de EU Inc. is dat grensoverschrijdende uitbreiding binnen de Europese Unie vandaag gepaard gaat met aanzienlijke juridische complexiteit. Met 27 nationale rechtsstelsels en meer dan 60 vennootschapsvormen vereist het betreden van een andere lidstaat telkens opnieuw lokaal juridisch advies en de oprichting van een afzonderlijke entiteit. Het IMF berekent dat deze juridische versnippering neerkomt op een handelsbarrière equivalent aan een gemiddeld tarief van 44%.

De EU Inc. vormt het kernantwoord van de Commissie op deze uitdagingen. Via een verordening wordt voorzien in één geharmoniseerd regelgevend kader, zodat ondernemingen zich niet langer een weg moeten banen in talrijke nationale regelingen.

Gelijke behandeling in elke lidstaat

Het voorstel voorziet in een “zwarte lijst” van verboden nationale praktijken: een EU Inc.-vennootschap moet in elke lidstaat exact dezelfde behandeling krijgen als een lokaal opgerichte vennootschap. Lidstaten mogen geen bijkomende eisen opleggen louter omwille van het supranationale karakter van de EU Inc.

Een tweede kans voor de Europese vennootschapsvorm

Het idee van een Europese vennootschapsvorm is niet nieuw. De Societas Europaea (SE), ingevoerd in 2001 en ook in het Belgisch vennootschapsrecht opgenomen, is nooit echt aangeslagen. Voor tal van vragen werd terugverwezen naar het nationale recht van de lidstaat van zetel, wat de beloofde uniformiteit grotendeels uitholde. Daarbovenop vereiste de oprichting een minimumaandelenkapitaal van €120.000 en een bestaande vennootschap in minstens twee lidstaten — drempels die voor starters en kmo’s meteen te hoog lagen.

Aandachtspunten: fiscaal en sociaal

EU Inc. beoogt een harmonisatie van het vennootschapsrecht, zonder afbreuk te doen aan het fiscaal recht en de nationale arbeids- en socialezekerheidswetgeving. De keuze van het land van oprichting blijft fiscaal relevant: vraagstukken inzake vaste inrichting, transfer pricing, bronheffingen, individuele arbeidsovereenkomsten, loon- en arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheidsbijdragen blijven onderworpen aan de wetgeving van de lidstaat van oprichting.

Wat betekent dit concreet voor jou?

EU Inc. is vandaag nog geen realiteit. Het voorstel wordt nu behandeld door het Europees Parlement en de Raad, met als uitdrukkelijk doel een akkoord tegen eind 2026. Als het voorstel in zijn huidige vorm wordt aangenomen, biedt dit concrete mogelijkheden: snellere marktintrede in nieuwe lidstaten, lagere (oprichtingen)kosten en een vereenvoudigd verhaal richting (internationale) investeerders.

Wij volgen dit voorstel op en houden je op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

Heb je vragen over wat EU Inc. voor jouw onderneming kan betekenen?
Neem gerust contact op.

Auteur: Azeddine El Bastani