Meer dan een naam of logo: de juridische en economische waarde van een merk

Die investeringsvennootschappen kopen niet de onderneming zelf op, maar wel de intellectuele eigendom, zoals de naam, het logo en het merk. Die rechten worden vervolgens in licentie gegeven aan producenten en retailers, die producten maken en verkopen onder dat (ooit) bekende merk. De investeringsvennootschap is zelf niet betrokken bij het ontwerp of de productie en heeft bijgevolg geen controle over de kwaliteit van de producten, maar int enkel de licentie-inkomsten.

Toch blijkt dit model bijzonder winstgevend. De verklaring is eenvoudig: de werkelijke waarde van een onderneming zit in het merk, de bekendheid en de reputatie die door de jaren heen zijn opgebouwd. Voor elke ondernemer is het dan ook belangrijk om te begrijpen dat een merk de financiële waarde van een onderneming kan verhogen.

Wat is een merk?

Merken zijn tekens die in het handelsverkeer worden gebruikt om de herkomst van producten en diensten aan te duiden. De consument die het merk ziet, kan meteen de link leggen met een bepaalde onderneming. Een merk dient in de eerste plaats dan ook voor de identificatie van de producten en diensten van een onderneming.

Er bestaan verschillende soorten tekens die als merk geregistreerd kunnen worden: woorden, logo’s, driedimensionale tekens, slogans, patronen, kleuren, beweging en klanken. Zo zijn volgende voorbeelden ingeschreven als merk:

• de drie strepen van Adidas zijn als beeldmerk ingeschreven,
• het LV-patroon van Louis Vuitton geniet van een merkbescherming voor onder andere handtassen en lederwaren en
• het bekende deuntje van Für Elise is ingeschreven als klankmerk.

Een merk is veel meer dan een naam of een herkenbaar logo. Het is een juridisch afdwingbaar recht met een reële economische waarde. Zoals het verhaal van de investeringsvennootschappen illustreert, schuilt de waarde in de herkenbaarheid, de reputatie en het vertrouwen die rond het merk zijn opgebouwd.

Merkregistratie

Om van merkbescherming te genieten, is een merkregistratie vereist. Een merkregistratie kan worden aangevraagd voor bepaalde geografische regio’s, bv. een merkbescherming binnen de Europese Unie of binnen België, Nederland en Luxemburg.

Een merkregistratie biedt een concrete juridische bescherming voor de inspanningen die je als ondernemer hebt geleverd. De tijd, energie en middelen die je hebt geïnvesteerd in de uitbouw van jouw onderneming en de bekendheid van jouw merk, worden zo afgeschermd tegen onrechtmatig gebruik door derden. Meer bepaald belet een merkregistratie dat anderen een identiek of overeenstemmend teken gebruiken voor dezelfde of soortgelijke producten en diensten en geeft het jou het recht om daartegen op te treden.

Licentie

Eens een merkregistratie is verkregen, kan de merkhouder ervoor kiezen om aan derden een gebruiksrecht op dat merk te verlenen. Dit gebeurt via een licentieovereenkomst, waarbij de merkhouder aan een derde partij toestemming verleent om het merk te gebruiken onder welbepaalde voorwaarden, zoals onder meer binnen een bepaald territorium, voor een bepaalde duur en in ruil voor een overeengekomen vergoeding. Dit is precies het model dat investeringsvennootschappen hanteren: zij verwerven de merkrechten en verlenen vervolgens licenties aan producenten, die onder dat merk producten ontwikkelen en op de markt brengen.

Tegelijkertijd brengt een licentie risico’s met zich mee. Een slecht opgestelde of onvoldoende uitgewerkte licentieovereenkomst kan ertoe leiden dat de merkhouder de controle verliest over de manier waarop zijn merk in de markt wordt gezet. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de reputatie van het merk, maar kan ook de juridische bescherming ervan ondermijnen. Een zorgvuldig opgestelde licentieovereenkomst is dan ook van cruciaal belang.

Conclusie

De tendens waarbij investeringsvennootschappen bekende merken opkopen en in licentie geven, maakt een fundamenteel punt duidelijk: een merk heeft een reële economische waarde, ongeacht de omvang of sector van de onderneming. Het kan juridisch worden beschermd door een registratie, worden overgedragen of in licentie gegeven.

Ons advies is dan ook om tijdig jouw merk te registreren, dit actief te bewaken en op te treden wanneer anderen er onrechtmatig gebruik van maken. Indien je een gebruiksrecht wenst te verlenen aan een derde partij, zorg er dan voor dat de gemaakte afspraken correct en volledig zijn vastgelegd in een overeenkomst.

Onze PKF BOFIDI Legal advocaten staan voor jou klaar

Heb je vragen over de bescherming of registratie van jouw merk of het opstellen van een licentieovereenkomst?

PKF BOFIDI Legal begeleidt je van het beschikbaarheidsonderzoek tot de effectieve merkaanvraag en de verdere bewaking van jouw intellectuele eigendom en staat je bij in het uitwerken van een licentieovereenkomst die jouw belangen maximaal beschermt.

Neem contact op en wij begeleiden je graag verder.

Dit artikel werd geschreven door Jenny Cheung